تبلیغات
علمی - ذكر اسلامی
علمی
شنبه 3 بهمن 1388

ذكر اسلامی

شنبه 3 بهمن 1388

نوع مطلب :
نویسنده :هادی مكاریان

ویسنده: رابرت گاس و كاتلین برهونی «سرودخوانی معنوی»
مترجم: ناهید ایران‌نژاد

در آرامش عرفانی، قبل از سپیده‌دم در «مكنس» مراكش، صدای مجذوب‌كننده مؤذن‌ها، كسانی كه مؤمنان را به نماز فرامی‌خوانند، از مناره‌های شهر، به گوش می‌رسد. آهنگ جذاب اذان، از فراز مناره‌های مختلف به هم می‌پیوندد و موجب بیداری مردم از خواب می‌شود. هنگام صبح ندای مرسوم اذان برای انجام عبادت اوج می‌گیرد:
«الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر» (خدا بزرگ است، خدا بزرگ است، خدا بزرگ است).
«اشهدُ اَن لا اله الا الله» (شهادت می‌دهم كه خدایی جز او نیست).
اشهدُ انّ محمداً رسول‌الله» (شهادت می‌دهم كه محمّد رسول خداست).
« برای نماز بیایید، برای نماز بیایید»

مؤمنان، كم‌كم در مسجد جمع می‌شوند، ابتدا قبل از شروع نماز وضو می‌گیرند، (آیین شست‌ و شو برای چشم‌های خواب‌آلود.) بازتاب نور چراغ‌ها در فواره‌ها، تابش نور آبی، سبز و زرد بر آجرها و سرامیك‌ها می‌درخشد. افرادی كه زودتر رسیده‌اند با فروتنی به خاك افتاده، خدا را ستایش می‌كنند. با ندای بعدی، مردان و زنان جدا از یكدیگر رو به قبله (شهر مقدس مكه) به صف می‌ایستند، دست‌ها را به طرف گوش‌ها برده، كف دست‌ها رو به بیرون است و یكی از مراسم پنج‌گانه عبادت را آغاز می‌كنند. «صلوة– الله‌اكبر» (خدا بزرگ است) پیش‌نماز یا امام یعنی كسی كه در جلو ایستاده، یكی از آیه‌های كتاب مقدس قرآن را می‌خواند:
«بسم‌الله الرحمن الرحیم» (به نام خدای مهربان و بخشنده)، ستایش خداوند همه جهانیان را.

در آرامش عرفانی، قبل از سپیده‌دم در «مكنس» مراكش، صدای مجذوب‌كننده مؤذن‌ها، كسانی كه مؤمنان را به نماز فرامی‌خوانند، از مناره‌های شهر، به گوش می‌رسد. آهنگ جذاب اذان، از فراز مناره‌های مختلف به هم می‌پیوندد و موجب بیداری مردم از خواب می‌شود. هنگام صبح ندای مرسوم اذان برای انجام عبادت اوج می‌گیرد:
«الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر» (خدا بزرگ است، خدا بزرگ است، خدا بزرگ است).
«اشهدُ اَن لا اله الا الله» (شهادت می‌دهم كه خدایی جز او نیست).
اشهدُ انّ محمداً رسول‌الله» (شهادت می‌دهم كه محمّد رسول خداست).
« برای نماز بیایید، برای نماز بیایید»

مؤمنان، كم‌كم در مسجد جمع می‌شوند، ابتدا قبل از شروع نماز وضو می‌گیرند، (آیین شست‌ و شو برای چشم‌های خواب‌آلود.) بازتاب نور چراغ‌ها در فواره‌ها، تابش نور آبی، سبز و زرد بر آجرها و سرامیك‌ها می‌درخشد. افرادی كه زودتر رسیده‌اند با فروتنی به خاك افتاده، خدا را ستایش می‌كنند. با ندای بعدی، مردان و زنان جدا از یكدیگر رو به قبله (شهر مقدس مكه) به صف می‌ایستند، دست‌ها را به طرف گوش‌ها برده، كف دست‌ها رو به بیرون است و یكی از مراسم پنج‌گانه عبادت را آغاز می‌كنند. «صلوة– الله‌اكبر» (خدا بزرگ است) پیش‌نماز یا امام یعنی كسی كه در جلو ایستاده، یكی از آیه‌های كتاب مقدس قرآن را می‌خواند:
«بسم‌الله الرحمن الرحیم» (به نام خدای مهربان و بخشنده)، ستایش خداوند همه جهانیان را. هر چند امام‌ها به خاطر صدای خوششان انتخاب نمی‌شوند، اما خواندن قرآن بر گوش‌ها و جان‌ها هر دو زیباست.
دانیل عبدالحی مور شاعر و عارف آمریكایی از صدای یك قاری مصری به زیبایی تعریف می‌كرد: «تو گویی به یك كنسرت زنده گوش می‌دهی، محمد پیامبر(ص) كه بر او درود باد، فرمود: قرآن را زیبا بخوانید و صدای این مرد از نظر موسیقی و قدرت عالی بود.»
امام، آیات دیگری را هم اضافه می‌كند تا نماز ادامه یابد. مؤمنان با سكوت از او پیروی می‌كنند. بنا به گفته عبدالحی: «شكوه و زیبایی صوت قرآن چه قدیمی و چه جدید فوری و آرامش‌بخش است.» زمزمه نمازگزاران با صدای كبوتران حاشیه بام‌ها و بیدار شدن مردم، به هم می‌آمیزد.
وقتی امام، نمازش به پایان رسید، گروهی از مردان مراكشی به سبك خودشان كه «وارش» نامیده می‌شود، دسته‌جمعی قرآن می‌خوانند، هم‌صدا و با آهنگ به‌خصوصی كه گاهی بلند و گاهی آهسته می‌شود. همین‌كه خورشید در آسمان پدیدار شد، مردم به دنبال كار روزانه‌شان روان می‌شوند.
گرچه اسلام به طور كلی با بعضی از ابزار موسیقی مخالف است، ولی نمازخواندن و قرائت قرآن به صوت خوش تلاوت می‌شود. لغت اسلام به معنای «تسلیم» و جوهر مذهب تسلیم در برابر اراده خداوند، بنا به گفته محمد(ص) رسول و پیامبر است. از محمد(ص) خواسته شد تا مانند موسی كه دریای سرخ را برای عبور یهودیان به دو قسمت كرد و یا مسیح كه مرده‌ای را زنده كرد، معجزه‌ای بكند. او جواب داد: «معجزه من قرآن است.» این كتاب مقدس از نظر مسلمانان كلام خداست و افرادی كه قرآن را حفظ می‌كنند «حافظ» خوانده می‌شوند و مورد تكریم قرار می‌گیرند.
اسلام بر پنج ركن تكیه دارد: شهادت (شهادت می‌دهم كه خدا یكی است و محمد(ص) پیامبر اوست)، پنج نوبت نماز خواندن، ذكات و صدقه دادن، روزه‌گرفتن (نخوردن غذا و آب از صبح زود تا غروب در ماه رمضان) و رفتن به حج. عده‌ای اسلام را مربوط به عرب می‌دانند. ولی مسلمانان در بسیاری جاهای دیگر حضور دارند مانند: اندونزی، هند، آفریقا، آسیا، اروپای شرقی و آمریكا كه بعد از مسیحیان بیشترین تعداد از مسلمانان را دارند. در تمامی قلمرو اسلام بر لب‌های مردم، در رادیو و مساجد كلمه خدا گفته می‌شود.
در حالی‌كه مسلمانان متعصب با موسیقی رابطه خوبی ندارند، اما اغلب صوفیان كه بخش عرفانی اسلام است، از موسیقی بهره می‌برند. بنا به گفته نویسنده عارف «الغشیری» موسیقی برای توده‌ها ممنوع است، تا ایمانشان حفظ شود، اما برای عارفان كه قلبی باصفا دارند مجاز است.
در میان كوچه‌های پر پیچ و خم و باغ‌هایی با دیوارهای بلند، منطقه «فیت» اسلامبول قرار گرفته، كه مركز گروهی از صوفیان «هلوتی – جراحی» است. هر پنج‌شنبه در بالای در ورودی یك اتاق فرش شده بزرگ كه با شمعدانی‌های كریستال زیبایی روشن شده، شما درویشانی را می‌بینید كه «دم در ایستاده‌اند.» درویشان كم‌كم جمع می‌شوند، كلاه‌های سفید مخصوص نماز به سر دارند، اغلب مثل غربی‌ها لباس پوشیده‌اند. گرچه افراد مسن‌تر جلیقه‌های پشمی سنتی به نام «حیدریا» به تن دارند. زنان سر تا پا پوشیده و روسری بر سر دارند و در بالكن‌ها می‌نشینند. آنها به شكل نیم‌دایره روی پوستین‌هایی كه از پوست گوسفند است، مستقر می‌شوند. وقتی شیخ (رهبر مذهبی) وارد می‌شود، درویشان به او تعظیم می‌كنند. شیخ عمامه سبز یا سفیدی دارد و پیراهنی سیاه و بلند پوشیده است. وقتی شیخ به سرسلسله و بنیان‌گزار این خاندان درود می‌فرستد، همه بر پیامبر درود می‌فستند: «اللهم صَلَّ علی محمّدٍ و آل محمّد» (درود خدا بر محمد و اهل بیت او)
اكنون درویشان ذكرخوانی مؤثر خویش به نام «یادآوری» را آغاز می‌كنند:
«لا اله الاالله»
(خدایی جز الله نیست.)

ابتدا با یك هجا آغاز می‌كنند. سرهای‌شان را به راست، بالا، پایین و چپ می‌چرخانند، نمایشی كه نماد «نهادن خدا در قلب اوست.»
ناگهان شیخ محكم به زمین می‌كوبد و درویشان فوراً هجای ذكر را بلند كرده، سرعت می‌دهند: «لا اله الا الله». تند و تندتر و شیخ چندین‌بار به زمین می‌زند تا هجای ذكر بالا رود و لا اله الاالله بلندتر می‌شود.
یكی دو نفر شروع به خواندن ملودی‌هایی با صدای دراویش می‌كنند. وقتی ذكر، در مدت نیم ساعت دیگر شدیدتر می‌شود، دراویش كه زانو به زانو نشسته‌اند شروع به چرخیدن می‌كنند. ذكر به یك تنفس تند تبدیل می‌شود، درویشان در فواصل كوتاه ذكر، به شدت نفس می‌كشند. بنا به گفته شیخ «رابرت رگیپ فرجر آمریكایی»: انرژی زیادی احساس می‌شود، سرود از قلب و بدن برمی‌خیزد. شما بی‌اختیار به مرحله دیگری از آگاهی می‌رسید، به خدا نزدیك می‌شوید.»
بالاخره در اوج مراسم، وقتی درویشان به چپ و راست حركت می‌نمایند و كاملاً آهنگین مثل رقصندگان حركت می‌كنند؛ شیخ فریاد می‌زند: «یا الله»، ناگهان ذكر تمام می‌شود. سكوت باشكوهی در بیرون و درون به وجود می‌آید.
مرشد «الیاس عمیدون» جوهر ذكر را برایم شرح می‌دهد، به عنوان: «یادآوری اینكه ما چه كسی هستیم؟ یادآوری خدا و آوردن الوهیت از راه موسیقی به آگاهی خودمان.» شیخ رگیپ فرجر عادت داشت بگوید: «موسیقی ذكر، صدای افتادن برگ‌ها در باغ بهشت است.»
در حالی‌كه مسلمانان معتقد امیدوارند با اعمال خوب، بعد از مرگ به بهشت می‌روند، اما صوفی می‌خواهد با رحمت خداوندی بهشت را در زندگی تجربه كند. آنها می‌گویند: هفتاد هزار پرده، بین ما و خدا وجود دارد كه باید با ذكر برداشته شود.» چرخیدن معروف درویشان مولوی و جدال دائمی آنها با نفس و خود ساختگی است. صوفیان فنا را در خدا جستجو می‌كنند.
«جلا‌ل‌الدین رومی» شاعر، قدیس و صوفی قرن سیزدهم، خود بی‌زمان و شور صوفیگری را به شكلی تسخیر كرد كه با دل‌های ما سخن می‌گوید. درحقیقت امروز بالاترین تعداد چاپ را اشعار مولوی در آمریكا دارد. رومی بارها و بارها به ما می‌گوید: چگونه آواز و ذكر ما را به خدا نزدیك‌تر می‌كند.
آه موسیقی‌دان جان من؛
ترانه‌اش را می‌نوازد؛
او ترانه‌اش را با هر نفس من می‌نوازد.
«رومی»

در غرب عده زیادی با جنبه صوفیگری از راه «رقص صوفی»، یا رقص‌های صلح كیهانی، (چنانچه امروزه می‌گویند)، آشنا شده‌اند. حضرت عنایت‌خان صوفی هندی سلسله‌اش را اوایل قرن بیستم به غرب كوچانده، بین تمام مؤمنان یگانگی به وجود آورده است. رقصیدن همراه با سرودخوانی كه در اواخر دهه شصت باب شد، براساس تركیبی از آداب سنتی صوفیان و رقص‌های محلی بنا شده، همین بخش مهمی از آشنایی من با طریقت معنوی بود. در حالی‌كه صوفیان مسلمان به كسانی كه صوفیگری را مسلمانی نمی‌دانند، به چشم اعتراض می‌نگرند و این درست همان دلیل قابل دسترس كردن این تمرین‌ها، برای غیرمسلمانان غربی است.
ذكرگویی صوفیان سبك‌های زیادی را در برمی‌گیرد: «از دست زدن و خواندن آوازهای الهی، موسیقی قوالی پاكستان، تا مراسم طبل‌زنی و آواز‌خوانی به زبان «ولوف». صوفیان قادریه سنگال، تمام سرودهای مراكشی برادری عارفانه و آوازهایی كه با ابزارهای موسیقی مانند نی، فلوت، عود، تنبور و طبل‌هایی مانند بندیر، دف، دهل و تبلا نواخته می‌شود، می‌خوانند»:
«زبان من تمام كلمات ناپاك را وانهاده؛ او شكوه خداوندی را روز و شب می‌سراید، چه نشسته و چه ایستاده. هرگز نمی‌توانم او را فراموش كنم؛ زیرا آهنگ موسیقی‌اش گوش‌هایم را می‌نوازد.»
«كبیر»

صحن بسیار بزرگ مسجد مكه، پر از هزاران زائر شامل: مرد، زن و كودكِ هندی، مصری، سنگالی، مالزیایی و نیوجرسی است. مسلمانان در آن مكان مقدس آیین حاجی شدن را انجام می‌دهند. لباس سفید احرام پوشیده، در چندین دایره دور كعبه (سنگ سیاه مقدس) كه آن را ابراهیم پیامبر و پسرش اسماعیل گذاشته است، می‌چرخند، در حالی كه دفترچه‌های كوچك دعای عربی در دست دارند. این خانواده جهانی با هم می‌خوانند:
«لبیك اللهم لبیك، لبیك لا شریك لكَ لبیك»
خدایا من اینجا هستم، خدایا من اینجا هستم، خدا یكی است و شریكی ندارد، درود و ستایش خاص توست.
در تمام سرودهای جهانی جمعی، مثل این دریای صدا، كه تمام این آستان بزرگ مرمرین را پر می‌كند وجود ندارد. عبدالحی مور، حج را این‌طور تعریف می‌كند: «غرش آرام اقیانوسی از انسان آرزومند و شنیدن كلمه خدا از دهان هزاران نفر كه در مركز این صدا كعبه قرار گرفته، در سكوتی به بلندای آسمان.»
این آرزوی میلیون‌ها مسلمان است كه هر روز و به قبله نماز برپا می‌دارند، تا روزی صدایشان به این آواز جمعی تسلیم به خدا ، بپیوندد، ان‌شاءالله... به اراده خداوند
.




What is the Ilizarov method?
شنبه 1 مهر 1396 01:32 ب.ظ
Useful information. Lucky me I discovered your web site by chance, and I'm surprised why
this twist of fate did not happened earlier! I bookmarked it.
Where are the femur tibia and fibula?
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:13 ب.ظ
Hi I am so grateful I found your webpage, I really found you by error, while I was searching on Google for something else, Anyhow I am
here now and would just like to say thank you for a remarkable
post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to go through it all at the minute but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read
more, Please do keep up the great jo.
Can Pilates make you look taller?
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:21 ب.ظ
I visit every day a few web sites and blogs to read articles or reviews, but this webpage offers feature based
content.
foot pain by arch
دوشنبه 12 تیر 1396 02:55 ق.ظ
My brother recommended I would possibly like this web site.

He was once entirely right. This publish truly made my day.
You can not imagine just how so much time I had spent for this
information! Thank you!
foot pain side
چهارشنبه 7 تیر 1396 07:51 ب.ظ
Thanks for finally writing about >علمی - ذكر اسلامی <Liked it!
foot pain child
سه شنبه 6 تیر 1396 09:30 ق.ظ
These are really enormous ideas in on the topic of blogging.
You have touched some pleasant points here.
Any way keep up wrinting.
foot pain after running
پنجشنبه 1 تیر 1396 01:59 ب.ظ
Loving the information on this site, you have done
outstanding job on the content.
http://daisymawhorter.jimdo.com/2015/08/17/contracted-second-toe
سه شنبه 2 خرداد 1396 02:12 ق.ظ
I quite like looking through an article that will make men and women think.
Also, many thanks for permitting me to comment!
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 08:34 ق.ظ
I have been surfing online more than 3 hours these days, yet I by
no means discovered any fascinating article like yours.

It's lovely worth sufficient for me. In my view, if
all site owners and bloggers made good content material as
you probably did, the internet can be a lot more useful than ever before.
BHW
شنبه 2 اردیبهشت 1396 01:20 ق.ظ
Someone necessarily lend a hand to make critically posts I would state.
That is the very first time I frequented your web page
and thus far? I surprised with the analysis you made to create this particular publish incredible.
Excellent activity!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر